Գազայի հատվածի վերականգնման ջանքերը և ԵՄ աջակցությունը

Եվրոպական Միությունը (ԵՄ) պարտավորվել է մոտ 900 միլիոն եվրո (մոտ 1 միլիարդ դոլար) տրամադրել Գազայի հատվածի վերակառուցման համար՝ ԵՄ աջակցությամբ անցկացված համաժողովի արդյունքներով։ Այս ֆինանսական աջակցությունը, որը նախատեսված է պատերազմից տուժած անկլավի համար, նպատակ ունի լուծելու հրատապ կարիքները, մասնավորապես՝ ջրի, կոյուղու, առողջապահության և սննդի համակարգերի վերականգնումը։ «Թիմ Գազա» նախաձեռնությունը կհամակարգի այս վերակառուցման աշխատանքները։

Բրյուսելում կայացած համաժողովին ներկա էին պաղեստինյան ներկայացուցիչներ, ինչպես նաև «Խաղաղության խորհրդի» ներկայացուցիչներ, որը ստեղծվել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից։ Այնուամենայնիվ, ԵՄ արտաքին քաղաքականության ղեկավար Կայա Կալլասը հստակեցրել է, որ ԵՄ-ի աջակցության շարունակականությունը կախված է Պաղեստինի իշխանություններում բարեփոխումների իրականացումից։

Պատերազմի ավերիչ հետևանքները Գազայում

Իսրայելի և պաղեստինյան իսլամիստական ՀԱՄԱՍ խմբավորման միջև շարունակվող հակամարտությունը, որը ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի և այլ երկրների կողմից ճանաչված է որպես ահաբեկչական կազմակերպություն, ավերիչ հետևանքներ է ունեցել Գազայի հատվածի վրա։ Անկլավի երկու միլիոն բնակիչներից մոտ կեսը ներկայումս ապրում է վրաններում։ ՄԱԿ-ի 2026 թվականի մայիսի զեկույցի համաձայն՝ Գազայի հատվածում անհրաժեշտ վերականգնման և շինարարական աշխատանքների արժեքը գնահատվում է 71.4 միլիարդ դոլար (62.6 միլիարդ եվրո)։

Զեկույցում նշվում է նաև, որ 371,888 տուն ուղղակիորեն տուժել է պատերազմից, ինչը կազմում է անկլավի բնակարանային ֆոնդի երեք քառորդը։ Տուժած տների 85%-ը ամբողջությամբ ավերվել է։

Հակամարտությունը սկսվել է 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ՀԱՄԱՍ-ի կողմից իրականացված ահաբեկչական հարձակումներից հետո, որոնց հետևանքով զոհվել է մոտ 1200 իսրայելցի, և 251 մարդ գերեվարվել է։

Տեղահանում և մարդասիրական ճգնաժամ

Պատերազմի հետևանքով մոտ 1.9 միլիոն պաղեստինցի՝ Գազայի բնակչության ավելի քան 90%-ը, տեղահանվել է, որոնցից ոմանք՝ բազմիցս։ ՄԱԿ-ի զեկույցի համաձայն՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ից ի վեր Գազայի հատվածում սպանվել է ավելի քան 71,000 պաղեստինցի, որոնցից շատերը՝ կանայք և երեխաներ։ Դրանցից մոտ 450-ը սպանվել են հրադադարի մասին հայտարարությունից մինչև 2026 թվականի հունվարի կեսերը։

Գազայի հատվածի մոտ 70%-ը դեռևս գտնվում է իսրայելական բանակի վերահսկողության տակ, իսկ մնացած մասը դեռևս կառավարվում է ՀԱՄԱՍ-ի կողմից։ ՀԱՄԱՍ-ը հրաժարվում է վայր դնել զենքերը՝ չնայած 2025 թվականի հոկտեմբերին ԱՄՆ-ի, Եգիպտոսի և Կատարի միջնորդությամբ ձեռք բերված հրադադարի համաձայնագրին։ «Խաղաղության խորհուրդը», որը տեխնոկրատական մարմին է և ղեկավարվում է բուլղարացի դիվանագետ Նիկոլայ Մլադենովի կողմից, ստեղծվել է Գազայի հատվածի քաղաքացիական հարցերը կառավարելու համար։

Ցեղասպանության մեղադրանքներ և միջազգային հետաքննություններ

2025 թվականի սեպտեմբերին ՄԱԿ-ի քննչական մարմինը՝ Հետաքննող հանձնաժողովը, Իսրայելին մեղադրեց Գազայում պաղեստինցիների դեմ ցեղասպանություն կատարելու մեջ։ Մի շարք հայտնի իրավապաշտպան կազմակերպություններ Իսրայելում և ամբողջ աշխարհում նույնպես Իսրայելի բանակի գործողությունները Գազայում համարում են ցեղասպանություն։ Արդարադատության միջազգային դատարանը (ԱՄԴ) ներկայումս քննում է 2023 թվականին Հարավային Աֆրիկայի կողմից ներկայացված ցեղասպանության գործը։ Իսրայելը բազմիցս հերքել է այդ պնդումը։

Source: Original Article