Ներածություն

Ֆիլիպիններում փոխնախագահ Սառա Դուտերտեի դեմ իմպիչմենտի դատավարության մեկնարկը երկրի քաղաքական լանդշաֆտի համար կարևոր իրադարձություն է։ Գործընթացը, որը նախատեսված է տևել 92 օր, ոչ միայն փորձության է ենթարկում Դուտերտեի քաղաքական ապագան, այլև ընդգծում է Ֆիլիպինների դեմոկրատական համակարգի խոցելիությունը։ Դատավարությունը, որը սկսվել է երկուշաբթի օրը, արդեն իսկ հանգեցրել է բախումների ոստիկանության, Դուտերտեի կողմնակիցների և նրա հեռացումը պահանջող ցուցարարների միջև՝ ընդգծելով դրա բևեռացնող բնույթը։

Իմպիչմենտի մեղադրանքներ և դատավարության ընթացք

Իմպիչմենտի գործընթացը սկսվել է Ներկայացուցիչների պալատի կողմից մեղադրանքների ճնշող մեծամասնությամբ հաստատումից հետո։ Մայիսին Պալատը, որտեղ գերակշռում են նախագահ Ֆերդինանդ «Բոնգբոնգ» Մարկոս կրտսերի դաշնակիցները, 257 կողմ, 25 դեմ և 9 ձեռնպահ ձայներով հավանություն է տվել Դուտերտեին իմպիչմենտի ենթարկելու որոշմանը։ Մեղադրանքները ներառում են պետական միջոցների ենթադրյալ յուրացում, չբացատրված ակտիվներ, պետական պաշտոնյաներին կաշառելու փորձեր, ինչպես նաև նախկին դաշնակից Մարկոս կրտսերի դեմ ենթադրյալ մահվան սպառնալիքներ։

Դուտերտեն, որը դատավարությանը անձամբ չի ներկայացել, հերքում է բոլոր մեղադրանքները։ Նրա պաշտպանական կողմը պնդում է, որ իմպիչմենտի գործը քաղաքական դրդապատճառներ ունի։ Ֆիլիպինների համալսարանի քաղաքագիտության պրոֆեսոր Ժան Ֆրանկոն DW-ին տված հարցազրույցում նշել է, որ «Ֆիլիպինների դեմոկրատիան ևս փորձության է ենթարկվում այստեղ։ Հանրությունը ցանկանալու է համոզվել, որ գործընթացները ամբողջական և օրինական են»։

Քաղաքական ընտանիքների ազդեցությունը և դինաստիական մրցակցություն

Ֆիլիպինների քաղաքականությունը բնութագրվում է քաղաքական կուսակցությունների փոխարեն քաղաքական ընտանիքների գերակշռությամբ, ինչպես նշել է Ֆրանկոն։ Սառա Դուտերտեի քաղաքական կարիերան սերտորեն կապված է նրա հոր՝ նախկին նախագահ Ռոդրիգո Դուտերտեի ժառանգության հետ։ Նա Դավաո քաղաքի քաղաքապետ էր՝ հաջորդելով իր հորը, նախքան 2022 թվականին Մարկոս կրտսերի հետ փոխնախագահ դառնալը։ Այս դաշինքը միավորեց Ֆիլիպինների երկու ամենաազդեցիկ քաղաքական դինաստիաները՝ Դուտերտեներին և Մարկոսներին։

Սակայն, Դուտերտեի և Մարկոս կրտսերի հարաբերությունները կտրուկ վատթարացել են՝ հանգեցնելով երկու դինաստիաների միջև բացահայտ մրցակցության։ Սառա Դուտերտեն մեղադրում է Ֆիլիպինների նախագահին Միջազգային քրեական դատարանի (ՄՔԴ) հետ համագործակցելու մեջ՝ իր հոր ձերբակալությունը հեշտացնելու համար՝ նրա պաշտոնավարման ընթացքում (2016-2022) թմրանյութերի դեմ պայքարի ժամանակ տեղի ունեցած մահացու դեպքերի մեղադրանքներով։ Այս քաղաքական կոնֆլիկտը խորացել է Դուտերտեի 2028 թվականի նախագահական ընտրություններին մասնակցելու պաշտոնական հայտարարությունից հետո։

Հանրային կարծիք և երիտասարդների դիրքորոշումը

Չնայած շարունակվող հակասություններին, Սառա Դուտերտեն մնում է հանրաճանաչ ընտրողների շրջանում։ Մարտին անցկացված հարցումը ցույց է տվել, որ հարցվածների 51%-ը կքվեարկեր Դուտերտեի օգտին, եթե նախագահական ընտրություններն անցկացվեին հիմա։ Ֆրանկոն նշում է, որ հանրությունը ուշադիր կհետևի ապացույցներին և գործընթացին, և անկախ վերջնական վճռից, Դուտերտեի դաշնակիցները կապահովեն, որ գործընթացը չվնասի նրա նախագահական հավակնություններին։ Մարդու իրավունքների փաստաբան Դինո դե Լեոնը հավելում է, որ «ի վերջո, անկախ վերջնական վճռից, սա կփորձի Դուտերտեների քաղաքական կապիտալն ու ուժը»։

Իմպիչմենտի գործընթացը հաջորդում է Սենատում շաբաթներ շարունակվող քաղաքական անկարգություններին, որոնք համացանցում անվանվել են #SenateFlix։ Այս իրադարձությունները, ներառյալ փոխհրաձգությունը և սենատոր, նախկին ոստիկանապետ Ռոնալդ դելա Ռոսայի փախուստը ՄՔԴ-ի կողմից ձերբակալման օրդերից՝ նախկին Դուտերտեի վարչակազմի թմրանյութերի դեմ պայքարի քարոզարշավի հետ կապված մարդկության դեմ հանցագործությունների մեղադրանքներով, էլ ավելի են բարդացրել քաղաքական իրավիճակը։

Շատ երիտասարդ ֆիլիպինցիների համար իմպիչմենտը առանցքային պահ է, որը կարող է որոշել փոխնախագահի ճակատագիրը և երկրի դեմոկրատական ինստիտուտների վստահությունը։ Երիտասարդները հիասթափված և անտեսված են զգում օրենսդրական հետընթացի, քաղաքական դինաստիաների և անհատականությունների վրա հիմնված քաղաքականության պայմաններում։ Աքբայան Երիտասարդական կազմակերպության փոխգլխավոր քարտուղար, 20-ամյա համալսարանական ուսանող Ֆրենկ Արանետան DW-ին հայտնել է. «Մենք արժանի ենք մի համակարգի, մի երկրի, որը պահպանում է արդարությունն ու հաշվետվողականությունը»։ Նա նշել է, որ երիտասարդությունը հաճախ օգտագործվում է որպես «զարդարանք» քաղաքական գործիչների կողմից, մինչդեռ նրանց համար կարևոր հարցերը, ինչպիսիք են կրթությունը և քաղաքական դինաստիաների վերացումը, անընդհատ անտեսվում են։ Մայիսին անցկացված հարցումը ցույց է տվել, որ Դուտերտեի բավարարվածության զուտ վարկանիշը 18-24 տարեկանների շրջանում նվազել է 16 կետով՝ +49-ից մինչև +33։

Եզրակացություն

Սառա Դուտերտեի իմպիչմենտի դատավարությունը զգալի քաղաքական հետևանքներ ունի Ֆիլիպինների համար։ Այն ոչ միայն ազդելու է 2028 թվականի նախագահական ընտրությունների վրա, այլև կփորձի երկրի դեմոկրատական ինստիտուտների կայունությունն ու հանրային վստահությունը։ Քանի որ քաղաքական դինաստիաների միջև լարվածությունը շարունակում է աճել, իսկ երիտասարդները պահանջում են ավելի լավ կառավարում, Ֆիլիպինների քաղաքական ապագան մնում է անորոշ, և այս դատավարության արդյունքը կարող է ձևավորել ազգի ուղղությունը գալիք տարիներին։

Source: Original Article