Ռուսական հարձակումները Կիևի վրա և ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի նախօրեին
Ուկրաինան դանդաղորեն վերականգնվում է ռուսական ևս մեկ լայնածավալ ռմբակոծությունից հետո: Երկուշաբթի գիշերը Ռուսաստանը զանգվածային հարձակում է իրականացրել Ուկրաինայի մայրաքաղաքի վրա։ Հարձակումների հետևանքով, որոնք հիմնականում ուղղված էին բնակելի շենքերի և ենթակառուցվածքների դեմ, Կիևում զոհվել է առնվազն 22 մարդ, իսկ տասնյակ մարդիկ վիրավորվել են։ Կիևի մարզում, որը հիմնական թիրախն էր, զոհվել է 15 մարդ։ Ներկայումս մաքրման աշխատանքներ են իրականացվում ավելի քան 20 վայրում։
Օդային պաշտպանության բացակայությունը և նախազգուշացումները
Հուլիսի 5-ի երեկոյան Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին զգուշացրել էր քաղաքացիներին, որ հետախուզական տվյալները վկայում են Ռուսաստանի կողմից լայնածավալ հարձակման նախապատրաստման մասին։ Նա նշել է. «Սա արտացոլում է Պուտինի մտածելակերպը՝ ԱՄՆ Անկախության օրվանից անմիջապես հետո և Անկարայում ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովից առաջ։ Ռուսաստանը ցանկանում է էլ ավելի մեծ վնաս պատճառել և մարդկանց սպանել»։ Զելենսկին Telegram-ի իր հաղորդագրության մեջ կոչ է արել ուկրաինացիներին ուշադիր լինել օդային տագնապի ազդանշաններին և դիմել է Ուկրաինայի գործընկերներին՝ արագացնելու Patriot համակարգերի համար հրթիռների մատակարարումը։
Նրա զգուշացումը հիմնավորվեց։ Ուկրաինայի իշխանությունների տվյալներով՝ Ռուսաստանը գիշերը արձակել է 68 տարբեր տեսակի հրթիռներ, այդ թվում՝ Iskander-M բալիստիկ հրթիռներ, 3M22 Zircon և Oniks թևավոր հրթիռներ, ինչպես նաև 351 անօդաչու թռչող սարք։ Չնայած ուկրաինական հակաօդային պաշտպանության համակարգերին հաջողվել է հուլիսի 6-ին որսալ թևավոր հրթիռների մեծ մասը, նրանք չեն կարողացել խոցել ոչ մի բալիստիկ հրթիռ։ Ուկրաինայի ռազմաօդային ուժերի խոսնակ Յուրի Իգնատը նշել է, որ հիմնական պատճառը Patriot հրթիռների պակասն է։
Ուկրաինայի պաշտպանության նախարար Միխայիլ Ֆեդորովը հայտարարել է. «Բալիստիկ հարձակումները կրկին ուղղված են քաղաքացիական անձանց դեմ։ Քանի որ թշնամին չի կարողանում հասնել իր նպատակներին մարտի դաշտում, այն ավելի ու ավելի է բալիստիկ հրթիռներն ուղղում բնակելի շենքերի վրա և սպանում քաղաքացիական անձանց»։
Ուկրաինայի արտգործնախարար Անդրի Սիբիհան վերջին ռմբակոծությունը որակել է որպես «ամենադաժան հարձակումներից մեկը՝ տասնյակ բալիստիկ հրթիռների կիրառմամբ»։ Նա կոչ է արել ՆԱՏՕ-ի կառավարությունների ղեկավարներին տեղյակ լինել Կիևի բնակիչների կրած տառապանքների մասին։ «Պաշտպանեք ուկրաինացի երեխաներին ռուսական բալիստիկ ահաբեկչությունից։ Ավելի հրատապ խնդիր չկա», – գրել է Սիբիհան X սոցիալական ցանցում։
Ուղերձ ՆԱՏՕ-ին
Կիևի վրա հարձակումները, որոնք տեղի են ունեցել ՆԱՏՕ-ի Անկարայի գագաթնաժողովից առաջ, Վլադիմիր Պուտինի կողմից ուղերձ են դաշինքին, որ Ուկրաինային աջակցելու որևէ որոշում չի կարող հետ պահել Ռուսաստանին, կարծում է Կիևում գործող «Ուկրաինական պրիզմա» արտաքին քաղաքականության վերլուծական կենտրոնի վերլուծաբան Օլեքսանդր Կրաևը։ «Նա ցանկանում է վախեցնել եվրոպացիներին և ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցներին, որպեսզի ինչ-որ պահի նրանք Ուկրաինային իրենց աջակցությունը համարեն անիմաստ՝ հաղորդագրությամբ. «Ինչ էլ անեք, Պուտինը միևնույն է, կհարձակվի»», – DW-ին հայտնել է Կրաևը։
Ուկրաինայի ռազմավարական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտի փորձագետ Իվան Ուսը նույնպես մատնանշել է ռմբակոծության և ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի միջև կապը։ Նա ասել է, որ Պուտինը ցանկանում է ցույց տալ, որ Ռուսաստանն ուժեղ է, որ Ռուսաստանից պետք է վախենալ, և որ Մոսկվան միշտ կկարողանա հարձակվել ՆԱՏՕ-ի անդամ պետությունների քաղաքացիական ենթակառուցվածքների վրա, եթե նրանք դիմակայեն Ռուսաստանին և օգնեն Ուկրաինային։
Ուսը նաև նշել է, որ Ռուսաստանում պատերազմի կողմնակիցներն ավելի ու ավելի են կասկածում, որ իրենց երկիրը կարող է հաղթել պատերազմում։ Այսպիսով, հարձակումները նաև նպատակ ունեն Ռուսաստանի ներքին բանավեճը վերադարձնել այնտեղ, ուր Պուտինն է ցանկանում, ասել է նա DW-ին։ «Ռուսաստանը պետք է ստեղծի և պահպանի մի կերպար, որը նրան հզոր, ուժեղ և հաղթական կներկայացնի այս պատերազմում։ Կիևի վրա հարձակումը նպատակ ունի ցույց տալ, որ Ռուսաստանը դեռ հնարավորություն ունի»։
Արդյո՞ք Պուտինի ռազմավարությունը կհաջողվի
Կիևի վրա վերջին հարձակումից հետո Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հայտարարել է, որ Ուկրաինային «անհապաղ» անհրաժեշտ են լրացուցիչ հակաօդային պաշտպանության համակարգեր, և որ այդ հարցը կքննարկվի ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում։ «Եվ մենք քրտնաջան աշխատում ենք առաջիկա օրերին 21-րդ պատժամիջոցների փաթեթի շուրջ համաձայնագիրը կնքելու ուղղությամբ։ Մենք կշարունակենք ուժեղացնել ճնշումը, մինչև Ռուսաստանը դադարեցնի արյունահեղությունը», – գրել է նա X-ում։
DW-ի կողմից հարցված փորձագետները նշել են, որ Վաշինգտոնի դիրքորոշումը Պուտինի և Ուկրաինայի պատերազմի վերաբերյալ աստիճանաբար փոխվում է։ Կրաևի կարծիքով՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն այժմ համոզված է, որ Ռուսաստանը հուսալի գործընկեր չէ, այլ խանգարում է խաղաղության գործընթացին՝ այն աջակցելու փոխարեն։ Նա ասում է, որ Թրամփը, ընդհակառակը, Ուկրաինային դիտարկում է որպես հաջողակ՝ դադարեցնելով թշնամուն ճակատում, հարվածելով Ռուսաստանի էներգետիկ հատվածին և տնտեսությանը, և այն իրեն դրսևորել է որպես կայուն բանակցային գործընկեր։ Եթե դա կախված լիներ Թրամփից, Անկարայի ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովը կամրապնդեր այդ տեսակետի փոփոխությունը, ասել է Կրաևը։ Դաշնակիցները կարող էին իրենց աջակցությունը հայտնել Թրամփի նոր դիրքորոշմանը և այն արտահայտել համատեղ փաստաթղթում կամ հայտարարության մեջ։
«Ուկրաինացիներին կրակելը՝ նրանց կոտրելու համար՝ այս ռազմավարությունը մինչ այժմ չի աշխատել Պուտինի համար, այլ ընդհակառակը, հակառակ ազդեցությունն է ունեցել», – ասել է Կրաևը։ «Սա արդեն պարզ էր 2022 թվականին, երբ այն նաև հակառակ արդյունքն ունեցավ։ Գործընկերներն ուժեղացրին իրենց ջանքերը և հնարավորություն տվեցին Ուկրաինային ստանալ զգալիորեն ավելի շատ հակաօդային պաշտպանության համակարգեր, հատկապես Patriot համակարգեր»։
Ուսն ասել է, որ ինքը ակնկալում է, որ գագաթնաժողովը կշարունակի խրախուսել ՆԱՏՕ-ի երկրներին, որոնք ունեն Patriot հրթիռներ, տրամադրել դրանք Ուկրաինային՝ ՆԱՏՕ-ի երաշխիքների դիմաց։ Կարող է քննարկվել նաև Ուկրաինային այդ հրթիռների արտադրության լիցենզիա տրամադրելու հարցը։ Բացի այդ, գագաթնաժողովը կարող է հաստատել 140 միլիարդ դոլարի (122 միլիարդ եվրո) ռազմական օգնություն Ուկրաինային ՆԱՏՕ-ի միջոցով երկու տարվա ընթացքում, հավելել է փորձագետը։
Source: Original Article