Բժիշկ Սյուզան Հյուրման. Պատմություն կերտելով ֆուտբոլի աշխարհում
2026 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում բժշկական անձնակազմի ղեկավարի դերում միայն մեկ կին կա՝ 36-ամյա բժիշկ Սյուզան Հյուրմանը Նիդեռլանդներից։ Նա ներկայացնում է Կյուրասաոն՝ ամենափոքր ազգը, որը երբևէ որակավորվել է Աշխարհի գավաթի համար։ Հյուրմանը պատմական դեմք է, քանի որ նա ընդամենը երրորդ կին բժիշկն է մրցաշարի պատմության մեջ, ով աշխատում է թիմի հետ։ Բացի նրանից, միայն բժիշկ Սիլյա Շվարցն է, ով վերջին երեք տարիներին եղել է Գերմանիայի տղամարդկանց հավաքականի բժիշկ (բայց ոչ գլխավորը), մրցաշարի միակ մյուս կին բժիշկը։
Մարտահրավերներ տղամարդկանց գերակշռող ոլորտում
Բժիշկ Հյուրմանի ներկայությունը նման մարտահրավեր է ֆուտբոլի ոլորտի համար, որը դեռևս մեծապես գերակշռում է տղամարդկանց կողմից։ Նա նշել է, որ չնայած բժշկական դպրոցներում ուսանողների 70%-ից 80%-ը կանայք են, էլիտար սպորտային բժշկության, հատկապես տղամարդկանց սպորտում, կանանց ներկայությունը զգալիորեն պակասում է։ «Դա այն պատճառով չէ, որ լավ կին բժիշկներ չկան, այլ այն պատճառով, որ դա դեռևս տղամարդկանց գերակշռող մշակույթ է», – բացատրել է Հյուրմանը DW-ին տված հարցազրույցում։
Նա շեշտել է, որ կանայք ստիպված են լինում ավելի շատ ջանքեր գործադրել՝ իրենց որակը և կարողությունները ապացուցելու համար։ «Դուք իսկապես պետք է ապացուցեք ինքներդ ձեզ։ Ավելի շատ ժամանակ է պահանջվում, մինչև նրանք ընդունեն ձեզ, մինչև տեսնեն։ Ամեն ինչ կախված է ձեր որակը ապացուցելուց, ցույց տալուց, որ դուք այնտեղ եք՝ անելու ամեն ինչ, ինչ կարող եք՝ նրանց և նրանց առողջությանը աջակցելու համար», – ասել է նա։ Հյուրմանը բախվել է բազմաթիվ խոչընդոտների և նախապաշարմունքների, ներառյալ մերժումներ՝ պարզապես կին լինելու պատճառով։ Նա հիշում է, որ անթիվ անգամներ լսել է «Ոչ, դուք չեք կարող այստեղ աշխատել, որովհետև կին եք, և մենք չենք ցանկանում կին ունենալ տղամարդկանց թիմում» արտահայտությունը։
Հաղթահարելով դժվարությունները՝ հիմնվելով փորձի վրա
Հյուրմանի կարիերայի ուղին ապացույցն է նրա տոկունության։ Նա սկսել է հոլանդական «Go Ahead Eagles Deventer» ֆուտբոլային ակումբում, 2015 թվականից եղել է պրոֆեսիոնալ սպորտում բժշկական բաժնի ղեկավար և մի քանի տարի աշխատել է Մադրիդի «Ռեալ»-ում։ Նա բացատրում է, որ հիմնական խնդիրները ծագում են խոշոր կազմակերպությունների տնօրինության և բարձրագույն ղեկավարության մակարդակներում, որտեղ հաճախ հանդիպում է «Ոչ, մենք չենք կարող կնոջը թույլ տալ տղամարդկանց անձնակազմում» պատասխանին։
Չնայած այս մարտահրավերներին, Հյուրմանը կենտրոնանում է իր աշխատանքի և փորձի վրա։ «Լինելով միակ կինը ամբողջ թիմում, ես փորձում եմ չկենտրոնանալ դրա վրա», – նշել է նա։ «Ես փորձում եմ անել ամեն ինչ՝ որպես բժիշկ, ամեն օր հասնել առավելագույնին և ամեն ինչ պատրաստել։ Դա ինձ համար ամենակարևորն է»։ Նա ընդունում է անարդարությունը, սակայն պնդում է, որ որպես մասնագետ, միակ բանը, որ կարելի է անել, ձեր արժեքը ապացուցելն է և ցույց տալը, որ դուք ընդունակ եք։
Փոփոխությունների հույսը և առաջընթացը
Այս տարվա մարտին ՖԻՖԱ-ն հաստատեց նոր օրենսդրություն, որի համաձայն կանանց թիմերը մրցաշարերում պետք է ունենան առնվազն երկու կին աշխատակից, որոնցից մեկը պետք է լինի գլխավոր կամ օգնական մարզիչ։ Սակայն, տղամարդկանց ֆուտբոլում, որտեղ անձնակազմի մեծ մասը տղամարդիկ են, նմանատիպ ոչինչ չի իրականացվել։ Հյուրմանը բացատրում է, որ կին բժիշկների համար մարտահրավերն առաջին հերթին մտնելն է տղամարդկանց գերակշռող ֆուտբոլային աշխարհ, որտեղ նրանց ընդունելը դժվար է, նույնիսկ եթե նրանց ինքնակենսագրությունը կատարյալ է։ Երբ նրանք արդեն այնտեղ են, ավելի շատ ժամանակ է պահանջվում՝ նրանց որպես անհատ և նրանց իրավասությունը ընդունելու համար։ «Բայց երբ դուք ցույց եք տալիս ձեր գիտելիքները և հմտությունները, և նրանք տեսնում են, որ դա բարձր մակարդակի է, ապա ամեն ինչ կարգին է», – ասել է նա։
Չնայած բժիշկների հավասարությունը դեռ հեռու է, այլ սպորտաձևերից խրախուսող նշաններ կան։ ISAKOS-ի (Արթրոսկոպիայի, ծնկի վիրահատության և օրթոպեդիկ սպորտի միջազգային ընկերություն) տվյալներով՝ Ամերիկայի օլիմպիական հավաքականում կին բժիշկների թիվը զգալիորեն աճել է 2012 թվականի Լոնդոնի խաղերից մինչև 2024 թվականի Փարիզի խաղերը։ 2012 թվականին բժիշկների 19%-ը կանայք էին, իսկ 12 տարի անց այդ թիվը հասել է 32%-ի։
«Հուսով եմ, որ հաջորդ Աշխարհի գավաթում կլինեն շատ ավելի շատ կին բժիշկներ», – ասել է Հյուրմանը։ «Կարծում եմ, աշխարհը փոխվում է, քանի որ այլ սպորտաձևերում դուք կարող եք ավելին տեսնել, բայց ֆուտբոլը իսկապես տղամարդկանց գերակշռող է։ Հուսով եմ, որ չորս տարի հետո ամեն ինչ շատ ավելի լավ կլինի»։
Հյուրմանի և Շվարցի նման առաջամարտիկների շնորհիվ ֆուտբոլի տղամարդկանց գերակշռող միջավայրը մարտահրավերի է ենթարկվում։ Չնայած էլիտար սպորտում կանանց բախվող բոլոր մարտահրավերներին և նախապաշարմունքներին, ավելացող թվով կանայք շարունակում են հաջողության հասնել՝ ոգեշնչելով հաջորդ սերնդին։ Ամերիկացի մրցավար Թորի Պենսոն դրա մեկ այլ օրինակ է. նա պատրաստվում է ղեկավարել Գերմանիայի խմբային փուլի վերջին խաղը Էկվադորի դեմ։
