Դեյվիդ Հոքնի. Արվեստի աշխարհի մոդեռն վարպետի հեռացումը
Բրիտանացի նկարիչ Դեյվիդ Հոքնին, ով համարվում էր փոփ արվեստի գերաստղերից մեկը և իր ժամանակի ամենաազդեցիկ արվեստագետներից, հունիսի 12-ին, 88 տարեկան հասակում, հանգիստ մահացել է Լոնդոնում գտնվող իր տանը։ Այս մասին հայտնել է նրա հրապարակախոս Էրիկա Բոլթոնը՝ նշելով, որ նրա մահը տեղի է ունեցել իր 89-ամյակից մեկ ամիս առաջ։ Հոքնին լայնորեն ճանաչվել է որպես 20-րդ և 21-րդ դարերի ժամանակակից արվեստի ամենանշանավոր դեմքերից մեկը, հատկապես 1960-ականների փոփ արվեստի շարժման մեջ ունեցած իր ներդրումով։
Միշտ ավելին տեսնելու ցանկություն
1937 թվականին Բրեդֆորդում ծնված Դեյվիդ Հոքնին հինգ երեխաներից չորրորդն էր։ Մանկուց նրա սիրելի վայրը երկհարկանի ավտոբուսի վերին հարկի առջևի նստատեղն էր, որտեղից բացվում էր քաղաքի և նրա շրջակա լանդշաֆտի լավագույն տեսարանը։ 2015 թվականին Ռանդալ Ռայթի նկարահանած «Հոքնի» վավերագրական ֆիլմում նկարիչը խոստովանել է. «Ես միշտ ցանկացել եմ ավելին տեսնել»։
Իր կյանքի հետագա տարիներին Հոքնին անխոնջ կերպով լուսանկարում էր իր շրջապատի ամեն ինչ՝ ամենօրյա կյանքի տեսարաններ, ընկերների էսքիզներ, տներ, անցորդներ և այլն։ Նա նաև տասնամյակներ շարունակ ուսումնասիրել է թվային գործիքներն իր արվեստի համար։ Նա աշխատել է ֆաքսի ապարատների և գունավոր պատճենահանող սարքերի հետ, օգտագործել է իր iPhone-ը որպես էսքիզների տետր և նույնիսկ նկարել է անմիջապես իր iPad-ի վրա։
Նոր մեդիաների հանդեպ հետաքրքրություն և անսպառ արվեստագետ
2018 թվականին Հոքնին ստեղծել է վիտրաժ Վեսթմինսթերյան աբբայության համար՝ այն նախագծելով իր iPad-ի վրա։ Նա հաճախ էր նստում սարքի հետ եկեղեցու սրահում՝ ոգեշնչվելով լույսի խաղից։ 2022 թվականին նա ստեղծել է երգիչ Հարի Սթայլսի դիմանկարը նույն սարքի վրա՝ նշելով, որ դա հատկապես դժվար էր, քանի որ նա նախընտրում էր պատկերել ընկերներին։ Հոքնիի հետաքրքրությունը նոր մեդիաների և նախագծերի հանդեպ մինչև խոր ծերություն գովելի էր։ «Ես միշտ ուրիշ բան եմ անում», – ասել է Հոքնին The Guardian-ին 2022 թվականին տված հարցազրույցում։ «Այո՛։ Նրանք կարող են որքան ուզեն՝ վիճել անցյալի մասին, բայց ես պարզապես անցնում եմ մեկ այլ բանի»։
Հողին մոտ աստղ
Չնայած իր խորհրդանշական կարգավիճակին, Հոքնին մի անգամ ասել է, որ ինքն իրեն համարում է անխոնջ աշխատող։ Նա հաճախ արթնանում էր արևածագին, քանի որ առավոտյան լույսը համարում էր առանձնահատուկ։ «Ես հուզիչ եմ համարում տեսնել, թե ինչպես է անձրևը թափվում լճակի մեջ, իսկ հետո նկարել այն», – ասել է նկարիչը, ով հատուկ կիրք ուներ բնանկարների հանդեպ։ Հոքնին իր գեղարվեստական հետաքրքրասիրությունը և հայտնագործությունների ոգին պահպանել է մինչև իր մահը։
Նկարիչը ստեղծել է մոտ 2000 կտավ, հազարավոր լուսանկարներ և էսքիզներ։ Վերջիններս նա հաճախ օգտագործում էր որպես ավելի մեծ նկարների ուսումնասիրություններ։ Բրիտանացի նկարիչը ճանաչում է ձեռք բերել նաև ԱՄՆ-ում, որտեղ ապրել է 1960-ականներից մինչև 2000 թվականը, երբ վերադարձել է Անգլիա՝ իր հայրենի քաղաքի մոտ։ Նա ընդմիջումներով ապրել է իր տարբեր բնակավայրերում՝ Անգլիայում և Կալիֆոռնիայում։ Հոքնին ընկերություն էր անում բազմաթիվ մեծ արվեստագետների հետ, այդ թվում՝ Էնդի Ուորհոլի և Ռոբերտ Ռաուշենբերգի։ Ինչպես իր ժամանակակիցների գործերը, Հոքնիի գունեղ ակրիլային աշխատանքները նույնպես վաճառվել են բարձր գներով մինչև նրա մահը։ 2018 թվականին նրա «Նկարչի դիմանկարը (Լողավազան երկու ֆիգուրներով)» կտավը վաճառվել է 90.3 միլիոն դոլարով (89 միլիոն եվրո), ինչը այդ ժամանակ եղել է աճուրդում երբևէ վճարված ամենաբարձր գինը կենդանի նկարչի կտավի համար։
Հումորի զգացումով անարխիստ
The Guardian-ին տված հարցազրույցում Հոքնին բացահայցել է իր ներքին անարխիստին՝ օգտագործելով իր բնորոշ հումորի զգացումը։ Ռեստորանում հանդիպման ժամանակ նա իր գրպանից հանել է երկու ճմրթված ծխախոտի մնացորդ, որոնք պարզվել են, որ Բեռլինի պատկերասրահի քանդակներ էին։ Լինելով ցմահ ծխող՝ COVID համաճարակի ժամանակ Հոքնին նույնիսկ պնդել է, որ ծխողները իմունիտետ են զարգացրել կորոնավիրուսի նկատմամբ։ Նկարիչը նամակ էր գրել The Daily Mail-ին՝ վկայակոչելով Չինաստանում կատարված ուսումնասիրություն, որն ապացուցել էր դա։ Հոքնին ծխում էր միայն Davidoff ապրանքանիշի ծխախոտներ, որոնք հիմնականում վաճառվում են Գերմանիայում և Շվեյցարիայում։ Նկարչի համար ծխելը մարմնավորում էր 1960-ականների ազատությունը։ The Guardian-ի հետ զրույցում նա ասել է, որ այդ շրջանը «ամենաազատ ժամանակն էր, հավանաբար երբևէ»։ Իր կյանքի վերջին տարիներին նա գիտակցել է, որ այդ ժամանակն անցյալում է մնացել։
Սակայն այս բեղմնավոր նկարիչը, ում աշխատանքների մեծ հետահայաց ցուցադրություն էր կազմակերպվել 2025 թվականին Փարիզի Fondation Louis Vuitton-ում, միշտ մնացել է կյանքի հանդեպ խանդավառ։ «Եթե դուք աշխարհը տեսնում եք որպես գեղեցիկ, հուզիչ և առեղծվածային, ինչպես ես եմ կարծում, որ տեսնում եմ, ապա դուք ձեզ բավականին կենդանի եք զգում»։
Source: Original Article
