ՄՕԿ-ի որոշումը և դրա հետևանքները

Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն (ՄՕԿ) վերջերս հայտարարեց ռուս մարզիկների նկատմամբ սահմանափակումները վերացնելու մասին՝ թույլ տալով նրանց մասնակցել թիմային մրցումներին և որակավորման փուլերին՝ Լոս Անջելեսի 2028 թվականի Օլիմպիական խաղերից առաջ։ Այս որոշումը, որը հրապարակվել է հուլիսի 7-ին, հետևում է Բելառուսի նկատմամբ նմանատիպ սահմանափակումների վերացմանը, ինչը տեղի էր ունեցել երկու ամիս առաջ։ Չնայած այս թույլտվությանը, ռուսական ազգային օրհներգի և դրոշի ցուցադրման արգելքը առայժմ ուժի մեջ է մնում։

Ռուսաստանը 2022 թվականին Ուկրաինա ներխուժելուց հետո հեռացվել էր միջազգային մարզական մրցումներից։ 2023 թվականին ՄՕԿ-ը կասեցրել էր Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեի (ՌՕԿ) անդամակցությունը՝ այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանը միակողմանիորեն ճանաչեց չորս ուկրաինական տարածքների տարածաշրջանային մարզական կազմակերպությունները, որոնք ապօրինի կերպով բռնակցվել էին 2022 թվականին։

Նախորդ որոշումները և չեզոք կարգավիճակը

Չնայած համընդհանուր արգելքին, ռուս մարզիկները դեռևս կարողացել էին մասնակցել Փարիզի 2024 թվականի Օլիմպիական խաղերին և Միլանո-Կորտինա 2026 թվականի Ձմեռային խաղերին՝ որպես չեզոք մարզիկներ։ Սակայն դա հնարավոր էր միայն այն դեպքում, եթե ապացուցվեր, որ նրանք չեն աջակցում պատերազմին և կապ չունեն Ռուսաստանի զինվորական կամ անվտանգության ուժերի հետ։ Այս չեզոք կարգավիճակը թույլ էր տալիս անհատական մասնակցություն՝ առանց ազգային խորհրդանիշների։

ՄՕԿ-ի դիրքորոշումը և հիմնավորումը

ՄՕԿ-ի հայտարարության մեջ նշվում է, որ իրավական հարցերի հանձնաժողովի մանրակրկիտ վերլուծությունը ցույց է տվել, որ Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեն (ՌՕԿ) այլևս չի ներառում Ուկրաինայի ազգային օլիմպիական կոմիտեի իրավասության տակ գտնվող տարածքների որևէ տարածաշրջանային մարզական կազմակերպություն։

ՄՕԿ-ի նախագահ Քիրսթի Քովենթրին լրագրողներին հայտնել է, որ ՄՕԿ-ը դեմ է «ցանկացած տեսակի բռնության և պատերազմի և կշարունակի աջակցել Ուկրաինային», սակայն նա նաև հավելել է, որ ճիշտ չէ, որ մարզիկները «պետք է վճարեն դրա գինը»։ Նրա խոսքով՝ «Մենք հստակ ասել ենք, որ բոլոր մարզիկները հնարավորություն ունեն մասնակցելու Օլիմպիական խաղերին։ Սա է այս որոշման իմաստը։ Այն թույլ է տալիս ռուս մարզիկներին մասնակցել մարզական մրցումներին։ Մենք կարծում էինք, որ շատ կարևոր է, որ մարզիկներն ունենան այդ հնարավորությունը»։ Նա նաև նշել է, որ «մեր չեզոքության կանոնադրությունը ուժեղացնելիս շատ հստակ էր, որ ընտրությունը հիմնված չի լինի միայն մարզական կատարողականի, այլև օրինակ ծառայելու կարողության վրա»։

Ռուսաստանի արձագանքը և ՄՕԿ-ի հետագա պայմանները

Ռուսաստանի սպորտի նախարար Միխայիլ Դեգտյարյովը ողջունել է ՄՕԿ-ի որոշումը՝ նշելով, որ այն պետք է ճանապարհ հարթի ռուս մարզիկների լիարժեք վերադարձի համար միջազգային մարզական ասպարեզ։ «Մեր երկրի վերադարձը օլիմպիական ընտանիք կանաչ լույս է միջազգային ֆեդերացիաների համար՝ վերականգնելու մեր բոլոր մարզիկներին», - ասել է Դեգտյարյովը։

Սակայն ՄՕԿ-ը հայտարարել է, որ ռուս մարզիկները դեռևս պետք է անցնեն խիստ հակադոպինգային ընթացակարգեր՝ «միջազգային մարզական հանրության մեջ ռուս մարզիկների վերադարձի հետ կապված վստահության բացակայությունը շտկելու» համար։ Բացի այդ, ՄՕԿ-ը չի կազմակերպի ՄՕԿ-ի միջոցառումներ Ռուսաստանում և չի հրավիրի ռուսական կառավարության կամ պետական պաշտոնյաների իր միջոցառումներին։ Ռուսական ազգային օրհներգի հնչեցման և դրոշի ցուցադրման արգելքը նույնպես առայժմ պահպանվում է։

Այս որոշումը նշանավորում է միջազգային սպորտում Ռուսաստանի կարգավիճակի զգալի փոփոխություն՝ թույլ տալով նրա մարզիկներին աստիճանաբար վերադառնալ միջազգային մրցումներին, միաժամանակ պահպանելով որոշ սահմանափակումներ՝ որպես պատասխանատվության և չեզոքության խորհրդանիշ։ Այն արտացոլում է ՄՕԿ-ի բարդ մոտեցումը՝ հավասարակշռելով քաղաքական իրավիճակը մարզիկների իրավունքների և մարզական ինքնավարության սկզբունքների հետ։

Source: Original Article