Ներածություն

Պորտուգալիայի կողմից առաջարկվող «ոսկե վիզաների» ծրագիրը, որը նախատեսված է ԵՄ քաղաքացիություն չունեցող ներդրողներին բնակության թույլտվություն և հետագայում քաղաքացիություն ստանալու հնարավորություն տրամադրելու համար, վերջին շրջանում բախվել է զգալի խնդիրների։ Ծրագրի շահառուները, որոնք տարիներ շարունակ սպասում են իրենց բնակության թույլտվություններին, այժմ իրավական գործողություններ են ձեռնարկում Պորտուգալիայի կառավարության դեմ։ Իրավիճակը սրվել է քաղաքացիության կանոնների վերջին փոփոխությունների պատճառով, որոնք էլ ավելի են երկարացրել սպասման ժամկետները։

«Ոսկե վիզաների» ծրագիրը և դրա գրավչությունը

«Ոսկե վիզաների» ծրագրերը թույլ են տալիս ոչ ԵՄ քաղաքացիներին ներդրումների դիմաց ստանալ բնակության թույլտվություն, իսկ որոշ դեպքերում նույնիսկ քաղաքացիություն։ Պորտուգալիան նման ծրագիր առաջարկող երկրներից մեկն է, որտեղ նվազագույնը 250,000 եվրոյի ներդրումը կարող է հանգեցնել բնակության թույլտվության, իսկ հետագայում՝ պորտուգալական անձնագրի ձեռքբերմանը։ Այս ծրագիրը, ինչպես և նմանատիպ այլ ծրագրեր ԵՄ այլ երկրներում, նախատեսված է օտարերկրյա ներդրումներ ներգրավելու և տնտեսությանը նպաստելու համար։ Սակայն, այն նաև վիճահարույց է եղել՝ պայմանավորված հնարավոր չարաշահումներով և կասկածելի ծագում ունեցող անձանց ներգրավման ռիսկերով։

Խնդիրներ և ուշացումներ

Չնայած ծրագրի սկզբնական նպատակներին՝ վերջին տարիներին Պորտուգալիայում «ոսկե վիզայի» դիմումների մշակման հետ կապված լուրջ խնդիրներ են առաջացել։ Օրենքը նախատեսում է, որ ժամանակավոր բնակության թույլտվությունները պետք է տրվեն դիմումը ներկայացնելուց հետո 90 օրվա ընթացքում, սակայն ներկայիս մշակման ժամկետները միջինում հասնում են մոտ հինգ տարվա։ Սա զգալի անհարմարություններ է պատճառում դիմորդներին, ովքեր հաճախ հայտնվում են իրավական անորոշության մեջ և չեն կարողանում օգտվել ԵՄ-ում ազատ տեղաշարժվելու իրենց իրավունքից։

Անհատական պատմություններ և հիասթափություն

Լյուք Ստրժեգովսկին, ով չորս տարի առաջ իր ընտանիքի հետ ԱՄՆ-ից տեղափոխվել է Պորտուգալիա և ներդրել 350,000 եվրո, դեռ սպասում է իր ժամանակավոր բնակության թույլտվությանը։ Նա ընդգծում է այս ուշացումների բացասական ազդեցությունը իր կյանքի վրա՝ նշելով, որ չի կարողանում ճանապարհորդել Եվրոպայում՝ իր «անօրինական կարգավիճակի» պատճառով։ Նրա դուստրերը, ովքեր հույս ունեին Պորտուգալիայում ավելի լավ միջավայրում մեծանալ և եվրոպական համալսարաններում սովորել, նույնպես տուժում են այս անորոշությունից։

Նմանատիպ իրավիճակում է գտնվում ամերիկացի ներդրող Սերվեթ Թասմանը, ով 2021 թվականի վերջին 350,000 եվրո է ներդրել Պորտուգալիայում։ Նա նախատեսում էր 2028 թվականին դառնալ ԵՄ քաղաքացի, սակայն քաղաքացիության օրենքի նոր փոփոխությունների պատճառով այդ ժամկետը տեղափոխվել է մինչև 2037 թվականը։ Նա իր հիասթափությունն է հայտնում՝ նշելով, որ խաղի կանոնները փոխվել են խաղի ընթացքում։

Քաղաքացիության կանոնների փոփոխություններ

Իրավիճակն էլ ավելի է բարդացել քաղաքացիության մասին օրենքի վերջին փոփոխություններով, որոնք կրկնապատկել են քաղաքացիություն ստանալու սպասման ժամկետը ոչ ԵՄ երկրների քաղաքացիների մեծ մասի համար։ Նախկինում հինգ տարի անց քաղաքացիություն ստանալու հնարավորություն ունեցող դիմորդներն այժմ ստիպված են լինելու սպասել տասը տարի։ Պորտուգալիայի կառավարությունը հայտարարում է, որ այս փոփոխությունները նպատակ ունեն Պորտուգալիան համապատասխանեցնել ԵՄ այլ երկրների չափանիշներին, սակայն շատ դիմորդներ և իրավաբաններ կարծում են, որ դրանք անարդար են և խախտում են նախկինում տրված խոստումները։

Իրավական գործողություններ և բողոքներ

Իրավիճակից դժգոհ դիմորդները, ում թիվը հասնում է մոտ 12,000-ի, պատրաստվում են իրավական գործողություններ ձեռնարկել պետության դեմ։ Իմիգրացիոն իրավաբան Մադալենա Մոնտեյրոն նշում է, որ շատերը խաբված են զգում օրենքի փոփոխություններից և ցանկանում են դատի տալ պետությանը։ Արդեն իսկ հավաքվել է ավելի քան 500 ստորագրություն, և 1,200 դիմորդների կողմից ստորագրված միջնորդություն է ներկայացվել Պորտուգալիայի Արդարադատության օմբուդսմենին։ Ակնկալվում է, որ դրան կհետևեն դասային հայցեր և անհատական քաղաքացիական հայցեր՝ փոխհատուցում պահանջելու համար։ Դիմորդները հայտարարում են, որ պատրաստ են իրենց գործը տանել եվրոպական կամ միջազգային ատյաններ, եթե անհրաժեշտ լինի։

Կառավարության դիրքորոշումը և հակադիր կարծիքները

Խնդրի համար պատասխանատու պետքարտուղար Ռուի Արմինդո դե Ֆրեյթասը պնդում է, որ քաղաքացիության օրենքի փոփոխությունները կապ չունեն «ոսկե վիզայի» ծրագրի հետ։ Նա նշում է, որ մշտական բնակության թույլտվության ստացման ժամկետները մնում են անփոփոխ՝ հինգ տարի։ Ըստ նրա՝ եթե դիմորդներն այլ բան են ակնկալել, ապա մեղքը «ոսկե վիզաներ» շուկայացնող գործակալություններինն է, ոչ թե կառավարությանը։

Սակայն, իմիգրացիոն իրավաբան Գիլդա Պերեյրան, ով ղեկավարում է նման գործակալություններից մեկը, հերքում է այս պնդումները՝ նշելով, որ Պորտուգալիայի կառավարությունն ինքն է գովազդել քաղաքացիություն ստանալու հնարավորությունը «ոսկե վիզայի» շահառուների համար՝ օգտագործելով գովազդային պաստառներ իր հյուպատոսություններում։ Նա մեղադրում է կառավարությանը իրենց մեղքը գործակալությունների վրա բարդելու փորձի մեջ։

Եզրակացություն

Պորտուգալիայի «ոսկե վիզաների» ծրագիրը, որը նախատեսված էր երկրի տնտեսությանը նպաստելու համար, այժմ բախվում է լուրջ իրավական և հասարակական մարտահրավերների։ Դիմումների մշակման զգալի ուշացումները և քաղաքացիության կանոնների փոփոխությունները հանգեցրել են ներդրողների կողմից զանգվածային դժգոհությունների և իրավական գործողությունների։ Այս իրավիճակը կարևոր դասեր է տալիս ներդրումային քաղաքացիության ծրագրերի թափանցիկության և կայունության անհրաժեշտության մասին։

Source: Original Article