Քեյր Սթարմերի հրաժարականի ազդեցությունը Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանական քաղաքականության վրա

Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քեյր Սթարմերի հրաժարականի մասին հայտարարությունը զգալի քննարկումների առիթ է դարձել ինչպես ներքին, այնպես էլ միջազգային մակարդակում։ Սթարմերը, ով հայտնի էր Ուկրաինային իր հաստատակամ աջակցությամբ և Եվրոպական միության (ԵՄ) հետ պաշտպանական նոր գործընկերության ստեղծմանն ուղղված իր ջանքերով, թողնում է իր պաշտոնը մի ժամանակաշրջանում, երբ Եվրոպայի անվտանգությունը բախվում է բազմաթիվ մարտահրավերների։ Նրա հեռանալը հարցեր է առաջացնում այն մասին, թե ինչպես կշարունակվեն այս կարևոր քաղաքականությունները նոր ղեկավարության օրոք։

Սթարմերի վարչապետության շրջանում Մեծ Բրիտանիան դիրքավորվել էր որպես Ուկրաինայի ամենաուժեղ դաշնակիցներից մեկը՝ Ռուսաստանի լայնածավալ ներխուժումից հետո։ Լոնդոնը տրամադրել է զգալի ֆինանսական, ռազմական և հումանիտար օգնություն՝ դառնալով Կիևի համար կարևորագույն հենարան։ Սթարմերը հաճախ էր շեշտում Ուկրաինայի անկախության և տարածքային ամբողջականության պաշտպանության կարևորությունը՝ դա համարելով ավելի լայն եվրոպական անվտանգության հիմնաքար։ Նա ակտիվորեն ջանքեր էր գործադրում միջազգային կոալիցիաներ ստեղծելու և Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցներ կիրառելու ուղղությամբ։

Ուկրաինայի աջակցությունը Սթարմերի օրոք

Սթարմերի ղեկավարությամբ Մեծ Բրիտանիան առաջին երկրներից էր, որ զենք էր մատակարարում Ուկրաինային, ներառյալ առաջադեմ հրթիռային համակարգեր և տանկեր։ Նա նաև ակտիվորեն հանդես էր գալիս Ուկրաինայի՝ ՆԱՏՕ-ին ապագա անդամակցության օգտին՝ չնայած դրան հակադրվող որոշ երկրների դիրքորոշումներին։ Այս քաղաքականությունը արտացոլում էր Մեծ Բրիտանիայի ավանդական դերը որպես Եվրոպայի անվտանգության երաշխավոր և նրա հավատարմությունը միջազգային իրավունքի սկզբունքներին։

Սթարմերի հրաժարականը հարց է առաջացնում, թե արդյոք նրա իրավահաջորդը կշարունակի այսքան հաստատակամորեն աջակցել Ուկրաինային։ Չնայած Մեծ Բրիտանիայում Ուկրաինայի աջակցության շուրջ ընդհանուր համաձայնություն կա քաղաքական սպեկտրում, ղեկավարության փոփոխությունը կարող է բերել որոշակի շեշտադրումների կամ մոտեցումների փոփոխության։ Նոր վարչապետը կարող է ունենալ իր առաջնահերթությունները կամ այլ տեսլական տարածաշրջանային կոնֆլիկտների լուծման վերաբերյալ։

ԵՄ-ի հետ պաշտպանական գործընկերություն

Բրեքսիթից հետո Սթարմերը կարևորում էր ԵՄ-ի հետ հարաբերությունների վերականգնումը, հատկապես պաշտպանության և անվտանգության ոլորտում։ Նա հանդես էր գալիս ԵՄ-Մեծ Բրիտանիա պաշտպանական նոր գործընկերության ստեղծման օգտին, որը կներառեր հետախուզական տվյալների փոխանակում, համատեղ զորավարժություններ և համակարգված մոտեցում արտաքին սպառնալիքների նկատմամբ։ Այս մոտեցումը պայմանավորված էր այն գիտակցմամբ, որ Եվրոպայի անվտանգության մարտահրավերները, ինչպիսիք են Ռուսաստանի ագրեսիան կամ կիբերսպառնալիքները, պահանջում են համատեղ ջանքեր։

Սթարմերը հավատում էր, որ չնայած Մեծ Բրիտանիան ԵՄ անդամ չէ, այնուամենայնիվ պետք է շարունակի սերտ համագործակցությունը Եվրոպայի հետ՝ պաշտպանելու ընդհանուր արժեքներն ու շահերը։ Նրա ջանքերը ուղղված էին Բրեքսիթից հետո առաջացած որոշ լարվածությունների հաղթահարմանը և փոխվստահության մթնոլորտի վերականգնմանը։ Այս քաղաքականությունը արժանացել էր ինչպես ԵՄ որոշ պաշտոնյաների, այնպես էլ Մեծ Բրիտանիայի ներքին քաղաքական շրջանակների աջակցությանը։

Ի՞նչ է սպասվում ապագայում

Քեյր Սթարմերի հրաժարականից հետո Մեծ Բրիտանիայի նոր վարչապետը կկանգնի նույն մարտահրավերների առջև։ Անկախ նրանից, թե ով կզբաղեցնի այդ պաշտոնը, սպասվում է, որ Մեծ Բրիտանիան կշարունակի մնալ ՆԱՏՕ-ի հավատարիմ անդամ և կարևոր դերակատար Եվրոպայի անվտանգության ճարտարապետության մեջ։ Սակայն, ԵՄ-ի հետ հարաբերությունների բնույթը և Ուկրաինային աջակցության մակարդակը կարող են ենթարկվել որոշակի փոփոխությունների՝ կախված նոր ղեկավարի անձնական մոտեցումներից և կուսակցության քաղաքականությունից։

Որոշ վերլուծաբաններ կարծում են, որ նոր վարչապետը կարող է շեշտը դնել Մեծ Բրիտանիայի ազգային շահերի վրա՝ որոշ չափով նվազեցնելով շեշտադրումը ԵՄ-ի հետ սերտ համագործակցության վրա։ Մյուս կողմից, Ուկրաինայի շուրջ շարունակվող հակամարտությունը և Ռուսաստանի կողմից եկող սպառնալիքները կարող են ստիպել նոր ղեկավարությանը պահպանել Սթարմերի որդեգրած ուղեգիծը՝ հաշվի առնելով անվտանգության ընդհանուր մարտահրավերները։

«Սթարմերի հրաժարականը նշանավորում է մի շրջանի ավարտ, որի ընթացքում Մեծ Բրիտանիան հստակ դիրքորոշում ուներ Եվրոպայի անվտանգության հարցում։ Նոր ղեկավարության մոտեցումը կորոշի ոչ միայն Մեծ Բրիտանիայի դերը, այլև ավելի լայն եվրոպական անվտանգության դինամիկան»։

Ամփոփելով, Քեյր Սթարմերի հրաժարականը լուրջ հարցեր է բարձրացնում Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանական և արտաքին քաղաքականության ապագայի վերաբերյալ։ Թեև Ուկրաինային աջակցության և ԵՄ-ի հետ համագործակցության ընդհանուր ուղեգիծը կարող է պահպանվել, նոր ղեկավարության տակ հնարավոր են շեշտադրումների և մոտեցումների փոփոխություններ։ Առաջիկա ամիսները որոշիչ կլինեն այն բանի համար, թե ինչպես կձևավորվի Մեծ Բրիտանիայի դերը Եվրոպայի անվտանգության համատեքստում։

Source: Original Article