Իրանական լրատվամիջոցի հրապարակումը և դրա հետևանքները

Իրանի առաջատար թերթերից մեկը՝ «Kayhan»-ը, որը հայտնի է իր կոշտ գծով և Իրանի գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի հետ սերտ կապերով, վերջերս հրապարակել է խիստ արտահայտություն՝ ուղղված Գերմանիայի Քրիստոնեա-դեմոկրատական միության (CDU) առաջնորդ և կանցլերի թեկնածու Ֆրիդրիխ Մերցին։ Հրապարակման մեջ, որը լայնորեն մեկնաբանվել է որպես սպառնալիք, նշվում է «պատժի» մասին՝ ի պատասխան Մերցի կողմից Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը (ԻՀՊԿ) ահաբեկչական կազմակերպություն ճանաչելու կոչերին։ Այս դեպքը լրացուցիչ լարվածություն է մտցրել արդեն իսկ բարդ հարաբերությունների մեջ Իրանի և Արևմտյան երկրների, մասնավորապես Գերմանիայի միջև։

Քաղաքական արձագանքները Գերմանիայում

«Kayhan» թերթի հոդվածը զգալի անհանգստություն է առաջացրել Գերմանիայի քաղաքական շրջանակներում։ Բազմաթիվ պատգամավորներ և քաղաքական գործիչներ արտահայտել են իրենց մտահոգությունը՝ ընդգծելով նման սպառնալիքների լրջությունը։ CDU-ի ներկայացուցիչները, իհարկե, առաջիններից էին, ովքեր արձագանքեցին։ Օրինակ, CDU-ի արտաքին քաղաքականության փորձագետ Յուրգեն Հարդթը հայտարարել է, որ Իրանի իշխանությունները պետք է հասկանան, որ նման հայտարարությունները անընդունելի են և միայն ավելի կմեկուսացնեն Իրանին միջազգային հարթակում։ Նա նաև շեշտել է, որ Գերմանիան չի ենթարկվի նման ճնշումներին և կշարունակի պաշտպանել իր արժեքները և դաշնակիցներին։

Միևնույն ժամանակ, Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարությունը, որը ներկայացնում է Գերմանիայի կառավարության պաշտոնական դիրքորոշումը, զգույշ արձագանք է տվել։ Չնայած նրանք չեն մանրամասնել իրենց քայլերը, նրանք ընդգծել են իրենց հանձնառությունը՝ ապահովելու Գերմանիայի քաղաքացիների և պաշտոնյաների անվտանգությունը, ինչպես նաև հաստատել են, որ նման սպառնալիքները լուրջ են ընդունվում։ Կառավարության զգույշ դիրքորոշումը կարող է պայմանավորված լինել դիվանագիտական նրբերանգներով և Իրանի հետ հարաբերությունների հետագա սրումից խուսափելու ցանկությամբ, հատկապես տարածաշրջանային անկայունության ներկայիս համատեքստում։

ԻՀՊԿ-ի ահաբեկչական ճանաչման հարցը

Ֆրիդրիխ Մերցի կոչը՝ ԻՀՊԿ-ն ահաբեկչական կազմակերպություն ճանաչելու վերաբերյալ, քաղաքական բանավեճի կենտրոնում է եղել Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում արդեն որոշ ժամանակ։ ԱՄՆ-ը ԻՀՊԿ-ն ահաբեկչական կազմակերպություն է ճանաչել դեռևս 2019 թվականին, սակայն Եվրամիությունը դեռևս չի ձեռնարկել նման քայլ։ Որոշ քաղաքական գործիչներ և իրավապաշտպան կազմակերպություններ պնդում են, որ ԻՀՊԿ-ն իրականացրել է բազմաթիվ գործողություններ, որոնք համապատասխանում են ահաբեկչական կազմակերպության չափանիշներին, ներառյալ տարածաշրջանում ապակայունացնող գործողությունները և մարդու իրավունքների կոպիտ խախտումները։

Մյուս կողմից, կան մտահոգություններ այն մասին, որ ԻՀՊԿ-ն ահաբեկչական կազմակերպություն ճանաչելը կարող է էսկալացիայի բերել և բարդացնել դիվանագիտական ջանքերը Իրանի հետ։ Քննադատները նշում են, որ նման որոշումը կարող է փակել հաղորդակցության ուղիները և ավելի դժվարացնել բանակցությունները միջուկային ծրագրի կամ տարածաշրջանային այլ հարցերի շուրջ։ Բացի այդ, դա կարող է հանգեցնել Իրանի կողմից պատասխան գործողությունների, ինչը կարող է էլ ավելի սրել լարվածությունը։

Իրան-Գերմանիա հարաբերությունների համատեքստը

Իրանի և Գերմանիայի միջև հարաբերությունները վերջին տարիներին անցել են զգալի փորձությունների միջով։ Գերմանիան, որը երկար ժամանակ եղել է Իրանի խոշորագույն առևտրային գործընկերներից մեկը Եվրոպայում, ավելի ու ավելի է քննադատաբար վերաբերվում Իրանի միջուկային ծրագրին, մարդու իրավունքների վիճակին և տարածաշրջանային գործողություններին։ Իրանում բողոքի ցույցերի ճնշումը և Իրանի կողմից Ուկրաինայում Ռուսաստանին զենք մատակարարելու մեղադրանքները էլ ավելի են լարել հարաբերությունները։

«Kayhan» թերթի կողմից Մերցի հասցեին հնչեցված սպառնալիքը կարելի է դիտարկել որպես Իրանի պահպանողական շրջանակների արձագանքը՝ Արևմուտքի աճող ճնշումներին։ Այն նաև ծառայում է որպես հիշեցում Իրանի ներքին քաղաքական բանավեճերի և տարբեր խմբակցությունների միջև առկա տարաձայնությունների մասին։ Թեև «Kayhan»-ը արտացոլում է Իրանի իշխանության որոշակի հատվածի տեսակետը, այն պարտադիր չէ, որ ներկայացնի Իրանի կառավարության ամբողջական դիրքորոշումը, թեև այն սերտորեն կապված է բարձրագույն ղեկավարության հետ։

Առաջիկա շաբաթներին և ամիսներին ուշադրությունը կլինի Գերմանիայի կառավարության և Եվրամիության հետագա արձագանքի վրա։ Կարևոր կլինի դիտարկել, թե արդյոք այս դեպքը կհանգեցնի ԻՀՊԿ-ի վերաբերյալ քաղաքականության փոփոխության կամ Իրանի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների վերաիմաստավորման։ Միջազգային հարաբերությունների բարդ համատեքստում նման հայտարարությունները կարող են ունենալ լայնածավալ հետևանքներ, որոնք դուրս են գալիս անմիջական քաղաքական բանավեճի շրջանակներից։

Source: Original Article