Պատմական համաձայնագիրը վերացնում է սահմանային խոչընդոտները

Իսպանիայի և Միացյալ Թագավորությանը պատկանող Ջիբրալթարի միջև սահմանային վերահսկողության վերացումը նշանավորում է երկարատև լարվածության և անհարմարությունների ավարտը, որոնք բնորոշ էին այս տարածաշրջանի առօրյային։ Երկարատև բանակցություններից հետո, որոնք հաջորդեցին Brexit-ին, երեքշաբթի օրը Բրյուսելում պաշտոնապես ստորագրվեց պատմական համաձայնագիրը, որը թույլ է տալիս ազատ տեղաշարժ մարդկանց և ապրանքների համար։ Սա ճանապարհ բացեց չորեքշաբթի օրը սահմանային ցանկապատի ամբողջական ապամոնտաժման համար՝ խորհրդանշելով նոր դարաշրջանի սկիզբը։

Ջիբրալթարի կարգավիճակը և դրա պատմական համատեքստը

Ջիբրալթարը՝ Իսպանիայի հարավային ափին գտնվող փոքրիկ, ինքնավար բրիտանական տարածքը, վաղուց եղել է վիճելի կարգավիճակ ունեցող տարածք։ Իսպանիան պահպանում է իր ինքնիշխանության հայցը «Ժայռ» անվանումով հայտնի տարածքի նկատմամբ այն պահից ի վեր, երբ այն 1713 թվականին զիջվեց Բրիտանիային։ Այս պատմական անցյալը հաճախ հանգեցրել է քաղաքական լարվածության, որն իր արտացոլումն է գտել սահմանային անցակետերում։

Ազատ տեղաշարժի օգուտները

Մոտ 40,000 բնակչություն ունեցող Ջիբրալթարը մեծապես կախված է Իսպանիայից եկող մոտ 15,500 անդրսահմանային աշխատողներից, ովքեր ամեն օր հատում են սահմանը։ Նախկինում փաստաթղթերի ստուգումների պատճառով, հատկապես քաղաքական սրացումների ժամանակ, անցակետերում հաճախ երկար հերթեր էին գոյանում։ Սակայն սահմանային վերահսկողության վերացումով Ջիբրալթարի բնակիչները կարող են անցնել Իսպանիա՝ օգտագործելով իրենց բնակության քարտերը՝ առանց անձնագրերի դրոշմման անհրաժեշտության, իսկ Իսպանիայի քաղաքացիները կարող են անցնել՝ օգտագործելով կառավարական նույնականացման քարտ։

Չորեքշաբթի կեսգիշերից անմիջապես հետո հարյուրավոր մարդիկ ազատորեն հատեցին սահմանը Իսպանիայի Լա Լինեա դե լա Կոնսեպսիոնի և Ջիբրալթարի միջև երկու ուղղություններով։ Ջիբրալթարի գլխավոր նախարար Ֆաբիան Պիկարդոն հայտարարեց. «Եվրոպան վերադարձել է», մինչ հարյուրավոր մարդիկ հավաքվել էին պաշտոնական բացմանը՝ թափահարելով Իսպանիայի դրոշներ։ Բազմաթիվ ներկաներ նաև կրում էին Իսպանիայի ֆուտբոլային մարզաշապիկներ՝ Ֆրանսիայի նկատմամբ Իսպանիայի հաղթանակից հետո Աշխարհի գավաթի կիսաեզրափակչում, ինչը էլ ավելի մեծ ուրախություն էր հաղորդում իրադարձությանը։ «Այն, ինչ դուք զգում եք այստեղ, երկու ժողովուրդների եղբայրությունն է», - ասել է Պիկարդոն իսպանական RTVE հեռուստաընկերությանը։

«Նոր դարաշրջան» Իսպանիայի և Ջիբրալթարի համար

Երեքշաբթի օրը Բրյուսելում կայացած համաձայնագրի ստորագրմանը ներկա էին Պիկարդոն, Եվրոպական առևտրի հանձնակատար Մարոշ Շեֆչովիչը, Եվրոպայի հարցերով Միացյալ Թագավորության պետական նախարար Սթիվեն Դաութին և Իսպանիայի արտաքին գործերի նախարար Խոսե Մանուել Ալբարեսը։ Ըստ էության, համաձայնագիրը Ջիբրալթարը ներառում է ԵՄ Շենգենյան ազատ տեղաշարժի գոտում։ Ջիբրալթարի օդանավակայան ժամանողները իրենց անձնագրերը կցուցադրեն և՛ Ջիբրալթարի, և՛ Իսպանիայի սահմանապահներին։

Ալբարեսը համաձայնագիրը բնութագրեց որպես «նոր դարաշրջան» բացող քայլ, որը կստեղծի «հսկայական հնարավորություններ»։ Միևնույն ժամանակ, Իսպանիայի վարչապետ Պեդրո Սանչեսը նախատեսում է այցելել սահմանային գոտի չորեքշաբթի օրը՝ ընդգծելով այս պատմական իրադարձության կարևորությունը։ Այս համաձայնագիրը ոչ միայն հեշտացնում է առօրյան տեղի բնակիչների և աշխատողների համար, այլև նպաստում է տարածաշրջանում տնտեսական աճին և մշակութային փոխանակմանը։ Այն ցույց է տալիս, որ քաղաքական կամքի և բանակցությունների միջոցով հնարավոր է լուծել նույնիսկ ամենաբարդ և երկարատև վեճերը։

Այս իրադարձությունը կարևոր քայլ է ոչ միայն Իսպանիայի և Ջիբրալթարի, այլև ավելի լայն առումով Եվրոպական Միության և Միացյալ Թագավորության հարաբերությունների համար՝ ցույց տալով համագործակցության ներուժը Brexit-ից հետո։

Source: Original Article