ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին ընդառաջ Թուրքիայում ձերբակալությունների ալիք

Թուրքիան, ՆԱՏՕ-ի առաջիկա գագաթնաժողովից առաջ, որը նախատեսված է Անկարայում, իրականացրել է մի շարք ձերբակալություններ, որոնք թիրախավորել են լրագրողներին, ակադեմիական շրջանակների ներկայացուցիչներին և ձախակողմյան խմբերի անդամներին։ Այս իրադարձությունները տեղի են ունեցել երկրի տարբեր նահանգներում իրականացված ոստիկանական արշավների ընթացքում՝ առաջացնելով մտահոգություններ մարդու իրավունքների և խոսքի ազատության վերաբերյալ:

Հաղորդվում է, որ ձերբակալությունները սկսվել են վերջին օրերին, քանի որ Թուրքիայի մայրաքաղաքը պատրաստվում է հյուրընկալել դաշինքի բարձրաստիճան պաշտոնյաներին և անդամ պետությունների ղեկավարներին։ Այս գործողությունները լայնորեն մեկնաբանվում են որպես կառավարության ջանքեր՝ վերահսկելու հասարակական դիսկուրսը և կանխելու բողոքի ակցիաները կամ քննադատական հայացքները ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի ընթացքում։

Ձերբակալվածների պրոֆիլը և մեղադրանքները

Ձերբակալվածների թվում են մի քանի հայտնի լրագրողներ, որոնք հայտնի են իրենց հետաքննական աշխատանքով և կառավարական քաղաքականության վերաբերյալ քննադատական դիրքորոշմամբ։ Նրանցից ոմանք աշխատում են անկախ լրատվամիջոցների համար, որոնք հաճախ հայտնվում են Թուրքիայի կառավարության թիրախում։ Բացի լրագրողներից, ձերբակալվել են նաև համալսարանական դասախոսներ և հետազոտողներ, որոնք հայտնի են իրենց քաղաքական ակտիվությամբ կամ հասարակական քննարկումներին մասնակցությամբ։

Ձախակողմյան խմբերի անդամների ձերբակալությունները հատկապես ուշագրավ են։ Այս խմբերը հաճախ կազմակերպում են բողոքի ակցիաներ և ցույցեր՝ ընդդեմ կառավարության քաղաքականության, ներքին և արտաքին հարցերում։ Չնայած մեղադրանքների մանրամասները դեռևս պարզ չեն, սովորական մեղադրանքները նման դեպքերում ներառում են «ահաբեկչական քարոզչություն» կամ «ահաբեկչական կազմակերպությանն անդամակցելը», որոնք հաճախ կիրառվում են այլախոհությանը դիմակայելու համար։

Նախկին նախադեպեր և միջազգային արձագանք

Թուրքիայում լրագրողների, ակադեմիկոսների և քաղաքական ակտիվիստների ձերբակալությունները նորություն չեն։ Վերջին տարիներին երկիրը բախվել է միջազգային քննադատության՝ խոսքի ազատության և մամուլի ազատության սահմանափակումների համար։ Հատկապես 2016 թվականի հեղաշրջման փորձից հետո Թուրքիայի կառավարությունը ձեռնարկել է լայնածավալ ճնշումներ՝ հարյուրավոր մարդկանց ձերբակալելով կամ պաշտոններից հեռացնելով՝ ենթադրյալ կապերի կամ քննադատական հայացքների համար։

Միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունները և լրագրողական խմբերը բազմիցս դատապարտել են Թուրքիայի գործողությունները՝ կոչ անելով հարգել մարդու հիմնարար իրավունքները։ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի նախօրեին տեղի ունեցած այս ձերբակալությունները կարող են լրացուցիչ ճնշում գործադրել Թուրքիայի վրա՝ ուժեղացնելով մտահոգությունները ժողովրդավարական արժեքների վերաբերյալ՝ դաշինքի անդամ պետությունում։

ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի նշանակությունը

Անկարայում կայանալիք ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովը կարևոր իրադարձություն է, որտեղ քննարկվելու են դաշինքի անվտանգության մարտահրավերները, տարածաշրջանային կայունությունը և անդամ երկրների միջև համագործակցությունը։ Թուրքիան, լինելով ՆԱՏՕ-ի առանցքային անդամ, կարևոր դեր է խաղում տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքականության մեջ։ Այնուամենայնիվ, ներքին իրադարձությունները, ինչպիսիք են այս ձերբակալությունները, կարող են ստվեր գցել գագաթնաժողովի վրա և բարձրացնել հարցեր Թուրքիայի հավատարմության վերաբերյալ ժողովրդավարական սկզբունքներին, որոնք դաշինքի հիմնաքարն են:

Ակնկալվում է, որ գագաթնաժողովի ընթացքում քննարկվելու են նաև Թուրքիայի և դաշինքի որոշ անդամների միջև առկա լարվածությունները, հատկապես Սիրիայում և Արևելյան Միջերկրականում Թուրքիայի գործողությունների, ինչպես նաև Ռուսաստանի հետ նրա հարաբերությունների շուրջ։ Ձերբակալությունները կարող են էլ ավելի բարդացնել այդ քննարկումները՝ դաշինքի անդամների համար ստեղծելով դիվանագիտական մարտահրավերներ:

Հետագա զարգացումներ և հնարավոր հետևանքներ

Առաջիկա օրերին ուշադրությունը կկենտրոնանա ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի վրա, սակայն ձերբակալվածների ճակատագիրը և մարդու իրավունքների վիճակը Թուրքիայում կշարունակեն մնալ միջազգային հանրության ուշադրության կենտրոնում։ Թուրքիայի կառավարության արձագանքը միջազգային քննադատությանը և ձերբակալվածների նկատմամբ վերաբերմունքը կորոշեն, թե ինչպես կդիտարկվի երկրի ժողովրդավարական հեղինակությունը։

Հնարավոր է, որ այս իրադարձությունները ազդեն Թուրքիայի և Եվրոպական Միության, ինչպես նաև Միացյալ Նահանգների միջև հարաբերությունների վրա, որոնք հաճախ մտահոգություն են հայտնում Թուրքիայում ժողովրդավարական նահանջի վերաբերյալ։ Թե ինչպես կանդրադառնան այս զարգացումները ՆԱՏՕ-ի միասնության և արժեքների վրա, դեռ պարզ չէ, սակայն ակնհայտ է, որ դրանք լրացուցիչ բարդություններ են ստեղծում դաշինքի համար՝ հենց այն պահին, երբ այն բախվում է բազմաթիվ աշխարհաքաղաքական մարտահրավերների:

Source: Original Article